Kanada’da eğitimine devam etmek isteyen lisans mezunu olan öğrenciler Kanada’da master ve sertifika – diploma programları arasında karar vermekte genelde zorlanırlar. Sizlere rehberlik etmesi için bu konuda bir yazı hazırladık. Kanada’da Master mı ? Sertifika-Diploma programları mı? sorularına cevap vermenizi kolaylaştıracak benzerlikleri ve farklılıkları aşağıda bulacaksınız. Umarım bu yazı sizler için faydalı olur.

Tüm üniversite mezunları master programının ne olduğunu bildiği için sertifika – diploma nedir sorusuna cevap vererek başlayalım. Kanada’da sertifika ve diploma programları kısa süreli eğitimlerdir. Bu eğitimler iki farklı düzeyde verilir. Post Secondary (lise sonrası) ve Post Graduate (lisans sonrası).

Post Secondary diye adlandırılan eğitimler lise mezunlarına mesleki bilgi kazandırmak için verilen eğitimlerdir. Eğer Türkiye’de üniversite mezunuysanız Kanada’daki Post Secondary sertifika ve diploma programları size uygun değildir. Çünkü bu programa 18 yaşında Kanadalı lise mezunu öğrenciler meslek öğrenmek için gelmiş olacaktır. Üstelik üniversite mezunu birinin tekrar lise sonrası Türkiye’de geçerliliği olmayan bir eğitim almak istemesi öğrenci vizesi başvurusunda da normal karşılanmayacaktır.

Kanada’da Postgraduate (lisans sonrası) sertifika ve diploma programları üniversite mezunlarının katıldığı, yüksek lisans derslerinin alındığı eğitimlerdir. Bu eğitimler de meslek odaklıdır ama dersler yüksek lisans dersleri olduğu için sadece lisans mezunları bu eğitimlere katılabilir.

Aşağıda yapacağımız bu karşılaştırma Kanada’da master programları ve Yüksek lisans (postgraduate) diploma programları arasında olacaktır. Bu nedenle yazının bundan sonraki kısmında sertifika / diploma kelimelerinin Yüksek lisans düzeyinde eğitimleri ifade ettiğini unutmayınız.

  • Programları veren eğitim kurumları : Kanada’da master programları üniversitelerde verilir. Kanada’da sertifika-diploma programları ise kolejlerde verilir. Kolejler bizim ülkemizdeki gibi lise eğitimi verilen kurumlar değil, yükseköğretim kurumlarıdır. Kanada’da kolejlerde önlisans, lisans ve yüksek lisans düzeyinde sertifika ve diploma eğitimleri verilir. Kanada’da Kolejler binlerce öğrencisi olan, köklü, kampüsleri, yurtları olan çoğu bizim üniversitelerimizden büyük eğitim kurumlarıdır.
  • Giriş Şartları - Not ortalaması :Kanada’da Master ve sertifika-diploma programlarına katılabilmek için lisans mezunu olmanız gerekmektedir. Türkiye’de tüm lisans diplomaları Kanada’da kabul görmektedir. Kanada Master programlarına başvuran adayların not ortalamalarının en az 4 üzerinden 3.0 ve üstü olması beklenmektedir. 3.0 ortalamanın altındaki adaylar genelde sıralamada üstlerde yer alan veya şehir merkezindeki üniversitelerden kabul almakta zorlanmaktadır. Kanada Master başvurularında 3.0’ın altında ortalamanız varsa ve kesinlikle master yapmak istiyorsanız yüksek bir GMAT / GRE skoru işinizi kolaylaştırabilir. Kanada’da sertifika - diploma programlarına girişte ortalama çok fazla sorun olmamaktadır. Şimdiye kadar Türkiye’deki üniversitelerden düşük not ortalama ile mezun adaylar girişte zorlanmadan kabul aldılar.
  • Giriş Şartları – İngilizce Yeterlilik : Kanada’da Kolejlerde verilen sertifika-diploma programlarına giriş şartları TOEFL IBT’den 88 (tüm bantlar min 22 olmalı) veya IELTS’den 6.5 (tüm bantlar min 6.0 olmalı). Master programlarının giriş şartları ise TOEFL IBT 88 veya IELTS 6.5’dan başlamaktadır. Master programlarının türü ve başvuracağını üniversitenin sıralamasına göre TOEFL IBT 100 veya ILETS 7.5 kadar çıkmaktadır.
  • Giriş Şartları – İngilizce Hazırlık: Kanada’da Kolejlerde sertifika-diploma programlarına akademik giriş şartını (lisans diploması) sağlayan ama İngilizce yeterliliği bulunmayan adaylar için hem kolejlerin İngilizce dil bölümlerinde hem de kolejler ile sınavsız geçiş anlaşması olan özel dil okullarında İngilizce eğitimi almak mümkündür. İngilizce hazırlık süresi bir yıla kadar olabilir. İngilizce hazırlık alacak adaylara Kanada’daki kolejler ön kabul/şartlı kabul imkanı sunmaktadır. Master yapacak adaylarda kendi üniversitelerinin veya üniversiteleri ile sınavsız geçiş anlaşması olan özel dil okullarında hazırlık eğitimi alabilirler. Üniversitelerin verdiği hazırlık eğitimleri genelde 6 ay veya daha kısadır. Özel dil okullarında ise bu süre 1 yıla kadar çıkabilir. Master yapacak adaylar içinde ön kabul/şartlı kabul imkanı bulunmaktadır.
  • Program içeriği :Kanada’da master programları öğrenci doktora programına hazırlık amacıyla akademik ağırlıklı, düşük seviyede hatta hiç pratik uygulama içermeyen programlardır. Master programlarının son döneminde tez hazırlanmaktadır. Kanada’da sertifika-diploma programları ise pratik uygulamalar içeren, mezunlarının iş hayatında kısa sürede iş bulmalarına odaklı eğitimlerdir. Özelikle mezuniyetten sonra Kanada’da çalışmak isteyen adaylar sertifika-diploma programlarını tercih ederler.
  • Burs imkanları : Kanada’daki Master programları yabancı öğrencilere açık ara farkla çok daha fazla burs imkanı sağlamaktadırlar. Bunun nedeni akademik olarak başarılı ve ileride doktoraya devam edebilecek öğrencileri cezbetmektir. Kanada’da sertifika-diploma programları ise burstan çok milli geliri düşük ülkelerden gelen öğrencileri kısmi finansal yardımlardan faydalandırmaktadır.
  • Türkiye’de Denklik : Kanada’daki sertifika-diploma programlarının bizim eğitim sistemimizde denkliğinin olmaması bilinirliğinin az olmasının en önemli nedenidir. Bazı eğitim danışmanları ‘Yüksek Lisans Sertifika ve Diploma’ programlarının ‘Tezsiz Master’ olduğunu söylese de YÖK’ün bu konuda bir denklik bilgisi bulunmamaktadır. Özellikle Türkiye’de döndüğünde doktora yapacak adayların sertifika-diploma programı yerine Kanada’da Master programını seçmeleri çok daha doğru olacaktır.
  • Kanada’da geçerliliği : Kanada’da hem sertifika-diploma programları hem de Master programlarından mezun adaylar iş bulmakta zorlanmamaktadır. Kanada’da Sertifika-diploma programlarından mezun adaylar özellikle iş bulma süreleri masterdan mezun adaylardan daha kısadır. Birçok kolejin mezunlarının mezuniyetten sonra 6 ay içinde işe girme oranı % 60 civarındadır.
  • Mezuniyetten sonra çalışma : Kanada’da kolej veya üniversitelerde bir yıllık akademik eğitim alan öğrencileri okurken çalışma izni sonrasında bir yılda Kanada’da kalarak mezuniyet sonrası full time çalışma izni bulunmaktadır. Bu süre 2 yıllık veya (1er yılık arka arkaya 2 eğitim) alındığında ise 3 yıldır. Kanada’da sertifika-diploma programlarında ve masterlarda eğitim süresince verilen çalışma izninde ve mezuniyet sonrası verilen ülkede kalma ve çalışma izninde bir farklılık yoktur.